Steeds meer Nederlanders emigreren naar Mexico. Sommigen kiezen voor Mexico-Stad of Playa del Carmen, anderen zoeken rust in Yucatán. Barbara en Armand verruilden Amsterdam voor een stuk jungle nabij Mérida. Hier bouwen zij aan een zelfvoorzienend leven, midden tussen Maya-tradities en tropische natuur. Hun verhaal laat zien hoe wonen in Mexico er in de praktijk uitziet.
Hoe de aluxes Barbara en Armand vruchtbare grond gaven
MÉRIDA – ,,We zijn hier bezig ons eigen paradijs te creëren”, glimlacht Barbara de Lalaing (51). Zij en haar man Armand (58) wonen vlakbij een Maya-dorp, niet ver van Mérida. ,,Dit was alleen maar bos, toen we het kochten. We stonden hier, keken naar alles dat hier groeide en dachten: dit wordt ons huis.”
Aan de rand van het centrale park van het dorp staat een oude Maya-piramide. Hier geen hoge entreeprijs zoals bij Chichén Itzá of Uxmal, maar gewoon als onderdeel van een plein. Vanuit deze plek is het nog zeker een kwartier rijden naar de flinke grond van het gezin. Met haar truck slaat ze vanuit een drukke weg, een uiterst smal, maar keurig geasfalteerd weggetje in. ,,Aan het einde van deze weg zit een kippenboer. Die onderhoudt deze weg ook. Verder komt hier niemand”, vertelt ze. Het gezin heeft aan dit lange weggetje aan beide kanten buren; een Colombiaanse familie aan de ene, een Duits gezin aan de andere kant. ,,Maar dat is nog wel twintig minuten lopen”, grijnst ze.
Toch is deze plek niet ‘the middle of nowhere’, zegt ze. Met de auto ben je in drie kwartier in het centrum Mérida, een stad met ruim een miljoen inwoners en daarmee talloze faciliteiten. In het dorp zelf is een grote supermarkt, dus echt dikwijls zijn ze niet in die grote stad. Want hier vindt het echtpaar hun rust, hun leven. Ze wonen hier met z’n viertjes, met hun twee dochters van nu 11 en 12 jaar oud.
Begeleiding
De entree van hun kavel kent een paarse muur. Direct links zie je een klein huisje, wat nu het kantoor van Barbara is. Zij begeleidt Nederlanders, die de stap willen zetten. Helpt hen te settelen in Mexico. Adviseert over verzekeringen, over de juiste papieren, over huisvesting. ,,We hebben hier tien maanden met z’n vieren geslapen, toen we ons huis aan het bouwen waren. Kun je het je voorstellen? Dat was wel vrij zwaar. Vooral voor de meiden”, vertelt ze. Maar waarom woon je hier tien maanden, terwijl je ook gewoon in een volledig huis kunt wonen elders? ,,Je kunt de bouwmannen hier niet een opdracht geven en verwachten dat je tien maanden later precies het huis krijgt wat je wilt. Je moet er zijn, dagelijks. Dat is voor hen erg belangrijk en geeft jouzelf ook rust”, legt ze uit.
Precies door haar werkzaamheden, kwam het van origine Amsterdamse stel hier terecht. Een Nederlands gezin zocht een plek om zich te vestigen. In Barbara’s onderzoek naar een geschikte plek voor hen, kwam ze op deze locatie terecht. Het gezin had best interesse, maar het ketste toch af. Zij en Armand waren echter wel haast direct verkocht. ,,Het was gewoon nog bos, maar het voelde direct goed. We zagen het helemaal voor ons.”
Mexicaan in Göteborg
In haar kantoor gaat Barbara in op hun voorgeschiedenis. Ze reisden al veelvuldig en zagen zichzelf niet oud worden in Nederland. De kans dat het Spanje zou worden was groot, of Italië. ,,We hadden ons huis al verkocht, maar toen kwam corona. Dat gooide alles in de war”, zegt Barbara. Ergens in het achterhoofd, zweeft Mexico rond. Ze was er al veel vaker geweest, toen ze nog op cruiseschepen werkte. ,,Toen we even in Zweden waren tijdens de pandemie, zaten we in een vrij leeg hotel vlakbij Göteborg. Aan de eettafel zat één man te werken. Hij zat in een Zoom-call en sprak Spaans. Ik zei: als hij Mexicaans blijkt te zijn, boeken we vanavond nog vliegtickets.” Het was een Mexicaan. Ze vlogen een week later naar Mexico Stad. ,,Eerst gingen we naar Puerto Escondido. Een werkelijk prachtige plek, maar wel erg ver weg van alles. We gingen via Chiapas naar Yucatán. We woonden meer dan een jaar in Playa del Carmen, vooraf met enige tegenzin van mijn kant. Ik had er wat vooroordelen over, veel te toeristisch. Maar dat was toch een geweldige tijd. Maar we trokken meer en meer naar Mérida. Na een tijdje in de stad Izamal gewoond te hebben, zitten we nu hier. En ik denk zo maar dat dit het ook zal blijven.”
Hun dochters spreken prima Spaans. Ze hebben vriendinnetjes in het dorp en bij het Colombiaanse gezin. Barbara en Armand geven hen homeschooling, want het onderwijsniveau in het buitengebied is niet al te hoog. ,,Dat gaat hier wat gemakkelijker dan in Nederland. We kiezen ervoor hen te geven wat het beste voor hen is en dat is in dit geval gewoon thuisonderwijs. “
Natuur ontstaat
Langzaam werd de kavel eigen gemaakt. Zonder vooropgezet plan, zonder tekeningen. Doen wat goed voelt, plannetje voor plannetje. Inmiddels zijn ze al een stuk verder. Avontuurlijke paden leiden naar andere gebiedjes. Het bos laten ze op veel plekken intact, om de plek wel te blijven respecteren is. Aan de kant van de weggetjes groeien sinaasappels, bananen en nog veel meer fruit.
Armand komt vrolijk aangelopen. Hij is net als Barbara geheel in het paars gekleed en heeft deze nieuwe omgeving vol nieuwsgierigheid omarmd. ,,Kijk. We hebben hier een watervalletje gecreëerd. Die zie je niet vaak in Yucatán, toch? Hier komen veel vlinders op af. Die komen dan rond oktober vanuit Texas deze kant op. Dat is echt prachtig om te zien.” Opgewonden loopt hij door een van de palapa’s. ,,Heb je dat verhaal van de sjamaan al verteld?”, vraagt hij aan Barbara. Ze glimlacht. ,,Dat doe ik straks.”
Medicinale kruidentuin
Trots laten ze samen een medicinale kruidentuin zien, op Maya-leest geschoeid. Arnica, oregano, nopal, stevia, ,,Onze tuinmannen komen hier vandaan. Hun grootouders hadden deze kennis al, zij hebben dat hier weer heen gebracht. We willen nog eens een boekje gaan maken om die kennis nog verder te delen.” Er net buiten hebben ze een kippenhok, waar ook eenden zitten. Ze halen hier dagelijks zo’n zeventien eieren op. En een konijn. ,,Hoe heet ie ook weer? Oh ja, Rico Pepe Gonzalez Gomez”, grijnst Armand. Her en der staat een palapa. Daarna een klein vijvertje voor vier schildpadden, die zich nu niet laten zien.
En vervolgens een ruime tuin, waar groenten verbouwd worden. Limoenen, bananen, sinaasappels, mango’s, avocado’s, ananas, ,,In Mexico kost een ananas naar gewicht. En dus snijden klanten de ananaskroon af en gooien dat gewoon op de grond. Afval. Ik neem die altijd mee, want ze gooien het toch weg”, grijnst Armand, als hij zo’n 35 ananasplanten aanwijst. ,,Ze zeggen dat het twee jaar duurt voordat er ananas is. Geniaal, toch?”
Armand lijkt alle nieuw opgedane kennis op te zuigen. Uit de losse pols vertelt hij over wetenswaardigheden en deelt z’n observaties. Een tuin heeft het echtpaar in Amsterdam nooit gehad. Alles dat hier gebeurt is nieuw voor ze. Is pionieren. Is proberen. Inmiddels zijn ze vrijwel geheel zelfvoorzienend, onder andere door hun zonnepanelen. ,,In Mérida valt de stroom best vaak uit. En als het terugkomt, kan dat je apparatuur flink beschadigen. Dat probleem hebben wij hier niet. We leven hier niet primitief, ik denk dat we hier juist een stuk luxueuzer leven.”
Wilde dieren
Momenteel zijn ze hun eigen huis aan het verbouwen. Ze hadden al een ruime begane grond, maar gaan nu de lucht in. Zo krijgen de meisjes wat meer privacy en zijzelf ook. Wat nog interessanter is, is dat zij drie stukken grond hebben losgeweekt van de eigen kavel. Ze zijn bezig hier huizen op te zetten, om te verkopen aan expats. ,,We willen hier een community creëren. Ieder z’n eigen huis, ieder z’n eigen dingen, maar waarin we wel kunnen samenwerken en kennis kunnen delen.” Een van de huizen is al opgeleverd en verkocht. Snel zullen ze hier dus een nieuw gezin verwelkomen. We lopen via de entree van deze nieuwe buren, terug naar het eigen paarse hek. ,,Je ziet hier veel dieren. Veel vogels, maar ook tarantula’s en slangen. Dat hoort er toch een beetje bij, in de jungle.”
Maya-tempel
Armand is inmiddels druk met de tuinmannen in gesprek. Twee mannen uit het dorp. ,,Hij sprak lange tijd geen woord Spaans, maar hij wil zo graag met hen communiceren. Daarom spreekt hij het nu steeds beter. Hij gebruikt woorden die je in de lessen niet leert. Hij spreekt Spaans met Maya-invloeden”, grijnst Barbara. De twee zijn bezig een kleine Maya-tempel te construeren. Vrolijk laat hij z’n telefoon zien. ,,Een van hen heeft een tekening gemaakt hoe het er min of meer uit ging zien. Ik heb het in AI gegoten en dit kwam eruit. Zoiets wordt het. Goed, klopt niet helemaal: AI heeft de zon toegevoegd en die komt daar helemaal niet, maar het idee is helder, toch?”
Barbara grijnst. ,,Met je Nederlandse brein is het wel wennen. Die twee mannen zijn goud. Echt. Maar het kan zomaar zijn dat ze er op een maandag niet zijn. Dan is hun schoonmoeder op visite, of dan hebben ze zondag een feestje gehad. Ze laten niets weten. We hebben erover gepraat en aangegeven dat we dat prima vinden, als ze het wel even willen laten weten. Dat hebben ze beloofd, maar dat gebeurt dan niet. Daar leer je wel mee omgaan.” Of, bij het maken van een van de palapa’s. ,,Ik heb geleerd dat je er moet zijn, als er werkzaamheden zijn. Je kunt ze daarin niet alleen laten. Ze hadden bijvoorbeeld een betonnen vloer in die palapa gelegd, maar die was niet helemaal af. Waarom niet? Het cement was op. Lagen ze te slapen. Het werk was toch af?”
Sjamaan
Echt af zal het hier wel nooit zijn. En dat hoeft ook niet. Het stuk grond dat ze hebben is nog aanmerkelijk groter dan ze nu benut hebben. Het echtpaar leeft hier een leven. En misschien is dat wel dankzij een sjamaan. ,,Het is in deze streek gebruikelijk dat een sjamaan langskomt, om een land te zegenen. Om aan de aluxes -een soort dwergjes die volgens de overlevering in Yucatán zouden leven en over de jungle waken- toestemming te vragen. Ik bezocht zo’n ceremonie. Dat was bijzonder. Het was stralend weer, maar toen hij begon betrok de hemel en begon het te waaien en te regenen. Ik parkeerde het even, maar merkte dat we soms wat pech hadden. Een spijker in m’n voorwiel, dat soort dingen. We hebben de sjamaan toen toch laten komen. Wat opmerkelijk was: weer plotselinge wolken, weer begon het te waaien en viel het met bakken uit de hemel. Sindsdien halen de aluxes geen grappen meer met ons uit. Dat is ook wel weer bijzonder, toch?”
Het verklaart ook het minitempeltje op hun terrein. ,,Er wordt aangeraden een huisje te creëren voor de aluxes. Daarmee laat je zien dat zij altijd welkom zijn.”
Tekst gaat verder onder dit blok.
StevenAbroad is een onafhankelijk journalistiek project. Ik vertel de verhalen van Nederlanders en Vlamingen die hun leven in het buitenland hebben opgebouwd. Al deze verhalen zijn gratis te lezen.
Wil je dit project steunen? Dat kan natuurlijk met een donatie. Zo help je mij dit werk mogelijk te blijven maken.
Je kunt hieronder een donatie doen.
Of schrijf je in voor mijn nieuwsbrief. Voor 5 euro per maand ontvang je alle verhalen direct in je mailbox.
Wat kun je leren van Barbara’s emigratie naar Mexico?
- Wonen in Yucatán vraagt voorbereiding
- Huis bouwen in Mexico betekent aanwezig zijn
- Zelfvoorzienend leven in Mexico is mogelijk
- Emigreren naar Mérida is anders dan naar Playa del Carmen
Wil je meer lezen over wonen in Mexico?
→ Wonen in Mexico als Nederlander
→ De gezondheidszorg in Mexico
→ Wat kost wonen in Mexico per maand?
